Τι είναι άραγε αυτό που κάνει ακόμα και τους πιο σοβαρούς μηχανικούς να κάνουν σαν μωρά όταν μιλούν για το ενδεχόμενο να δούμε αυτοκίνητα που πετούν;
Ηδη, από τα χρόνια που ο Γκλεν Κέρτις, πρωτοπόρος των υδροπλάνων και αντίπαλος των αδελφών Ράιτ, προσπάθησε να κατασκευάσει το πρώτο ιπτάμενο αυτοκίνητο, στις αρχές του περασμένου αιώνα, όλοι ονειρεύονταν την ημέρα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το δικό τους ιπτάμενο αυτοκίνητο, την ημέρα που θα πετούσαν πάνω από μποτιλιαρισμένους δρόμους. Ο ενθουσιασμός για τέτοια οχήματα έφτασε στο απόγειο του το 1950, όταν η Ford Motor Company επιχείρησε τη μαζική παραγωγή τους. Μελέτες που έγιναν τότε έδειξαν ότι η κατασκευή ήταν εφικτή, εύκολη και εμπορικώς συμφέρουσα. Αγορές «στόχοι» ήταν η αστυνομία, τα νοσοκομεία (για τη μεταφορά τραυματιών), οι ένοπλες δυνάμεις και φυσικά, οι εύποροι ιδιώτες.
Βέβαια, ακόμα και αν κατασκευάζονταν, η κυκλοφορία τους θα ήταν προβληματική. Η ΥΠΑ των ΗΠΑ δεν μπορούσε να διαχειριστεί την αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας που προέβλεπε η Ford. Τα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας θα παρέλυαν. Η Ford εγκατέλειψε την ιδέα, αν και τα ιπτάμενα αυτοκίνητα θα ήταν πιο φθηνά και πιο εύκολα από τα ελικόπτερα.
Το όραμα, ωστόσο, εξακολουθεί να ζει ακόμα και σήμερα. Κάποιοι από τους πιο πιστούς της ιδέας κατάφεραν να μεταβάλλουν τα αυτοκίνητά τους σε ανεμόπτερα.
Αλλοι προσάρμοσαν φτερά σε τρίκυκλα και μοτοσικλέτες. Τελευταία, σχεδιάζονται αεροσκάφη που μπορούν να κινούνται στον δρόμο.
Παρά την πληθώρα αποτυχιών, δύο τελευταίες εξελίξεις αναπτέρωσαν τις ελπίδες των οπαδών των ιπτάμενων αυτοκινήτων. Η μία ήταν η έγκριση πτήσης από την αμερικανική ΥΠΑ μιας νέας κατηγορίας αεροσκαφών αναψυχής, έγκριση που δόθηκε το 2004. Αυτά τα αεροσκάφη με βάρος που δεν ξεπερνά τα 600 κιλά, διθέσια και μέγιστη ταχύτητα 120 κόμβους (220 χλμ./ώρα) συμπληρώνουν το κενό ανάμεσα στα ultra light αεροπλάνα και αυτά που χρησιμοποιούν οι αερομεταφορείς.
Η άλλη εξέλιξη που αναπτέρωσε το ηθικό των φίλων του ιπτάμενου αυτοκινήτου και πυροδότησε ξανά το ενδιαφέρον ήταν ο διαγωνισμός που οργάνωσε το 2005 η NASA για τον σχεδιασμό ενός ατομικού πτητικού μέσου αθόρυβου, γρήγορου και φτηνού, που θα χρειάζεται λιγότερα από εκατό μέτρα διαδρόμου απογείωσης. Αυτά τα «οχήματα των αιθέρων» θα πρέπει να έχουν πτυσσόμενα φτερά και να μπορούν νομίμως να κινηθούν στους δρόμους.
Ενας από τους πρώτους που άδραξε την ευκαιρία ήταν μια νέα εταιρεία, η Τerrafugia, η οποία ιδρύθηκε το 2006 από μηχανικούς του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης. Η Terrafugia δημιούργησε το Transition, ένα διθέσιο όχημα με φτερά που μπορούν να διπλώσουν με το πάτημα ενός κουμπιού και τέσσερις τροχούς, που του επιτρέπουν να κινείται και στο οδικό δίκτυο. Μπορεί να κινηθεί με πετρέλαιο, ενώ έκανε την παρθενική του πτήση στις αρχές του έτους.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι το Transition είναι το μοναδικό που δύναται να αποτελέσει μεταβατικό στάδιο από τον δρόμο στον αέρα και αντιστρόφως. Η εταιρεία ευελπιστεί ότι θα καταφέρει να το «ρίξει» στην αγορά το 2011 με τιμή πώλησης μόλις... 194 χιλιάδες δολάρια.
Πριν, όμως, καταλάβει τους δρόμους, το Τransition θα πρέπει να εγκριθεί από την αμερικανική ΥΠΑ για την πτητική του ασφάλεια και ικανότητα. Αυτό, βέβαια, δεν αναμένεται να είναι τόσο πολύ δύσκολο, καθώς εξ αρχής το Transition σχεδιάστηκε ως αεροσκάφος, και όχι σαν αυτοκίνητο που απλά διαθέτει και φτερά.
Πιο δύσκολη, λένε οι ειδικοί, θα είναι η εξασφάλιση έγκρισης που θα επιτρέψει στο Transition να καταλάβει τους αμερικανικούς δρόμους. Οι διάφορες δοκιμασίες, στις οποίες θα υποβληθεί για να διασφαλιστεί πως είναι ασφαλές για τους επιβαίνοντες και τους άλλους οδηγούς, αναμένεται να είναι εξαντλητικές.
Στις ΗΠΑ, τα οχήματα που πρόκειται να παραχθούν ακόμα και σε μικρό αριθμό, πρέπει να διαθέτουν εξαιρετικά υψηλά στάνταρ ασφαλείας και να είναι φιλικά προς το περιβάλλον για να περάσουν από τους ειδικούς ελέγχους της Υπηρεσίας Εθνικών Δρόμων Οδικής Ασφάλειας, του υπουργείου Μεταφορών, την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος και την Επιτροπή Εναέριων Πόρων της Καλιφόρνιας. Συγκριτικά, η λήψη-έγκριση από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας είναι… παιχνιδάκι.
Κρας τεστ
Ενα από τα βασικότερα που θα πρέπει να αποδειχθεί είναι ότι το νέο όχημα αντέχει στις συγκρούσεις. Το Transition μπορεί να μεταφέρει μόλις 215 κιλά μεικτού φορτίου (επιβάτες και αποσκευές) με γεμάτη δεξαμενή καυσίμων. Ο μέσος Αμερικανός ζυγίζει περί τα 95 κιλά. Σε περίπτωση που χρειαστεί να ενισχύσουν τη δομή του οχήματος για να περάσει τα τεστ αντοχής σε σύγκρουση, θα πρέπει να μειωθεί σημαντικά το δραστικό του βεληνεκές πτήσης ή να γίνει μονοθέσιο.
Προτού περάσει ένας χρόνος από την προκήρυξη του διαγωνισμό, η NASA τον εγκατέλειψε. Ολη η ιδέα κατασκευής ενός ατομικού αεροσκάφους έμοιαζε υπερβολικά φιλόδοξη. Τελικά, το όνειρο επιβιώνει μόνο στο μυαλό όσων πιστεύουν σε αυτό και ελπίζουν ότι τελικά κάποια ημέρα θα γίνει πραγματικότητα. Βέβαια, στη δεκαετία του 1960 η PANAM εισέπραττε προκαταβολή για τα μελλοντικά ταξίδια στη Σελήνη. Σήμερα, μισό αιώνα αργότερα, πολλοί περιμένουν τα δουν τα χρήματά τους να πιάνουν τόπο.
