Μετά από 40 περίπου εβδομάδες κύησης, το μωράκι ετοιμάζεται να γεννηθεί και εσείς πρέπει να φέρετε εις πέρας το σπουδαίο έργο σας. Ο τοκετός συνεπάγεται σωματική προσπάθεια και συναισθηματική κούραση. Κάθε μητέρα βιώνει τη γέννα διαφορετικά, αλλά σε κάθε περίπτωση ο τοκετός είναι μια διαδικασία συγκλονιστική και ανεπανάληπτη που έχει συγκεκριμένα στάδια.
ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων της εγκυμοσύνης, είναι πολύ πιθανό να παρατηρήσετε αρκετά σημάδια του επικείμενου τοκετού. Τον τελευταίο μήνα της εγκυμοσύνης οι έγκυες έχουν αρκετές ενοχλήσεις: καθώς τα μωρά παίρνουν θέση με το κεφάλι τους χαμηλά στη λεκάνη, προκαλούν πόνους στη μαμά, που συχνά νομίζει ότι θα γεννήσει από μέρα σε μέρα. Τις τελευταίες μέρες πριν τον τοκετό τα μηνύματα του ερχομού του μωρού θα γίνουν πιο έντονα: μπορεί να έχετε συσπάσεις που αρχίζουν, επαναλαμβάνονται σε ακανόνιστα διαστήματα και τελικά σταματούν, να έχετε διάρροια, να νιώθετε έντονα την ανάγκη να κάνετε δουλειές, κ.ά. Τα κλασικά συμπτώματα, όμως, που θα σας οδηγήσουν στο μαιευτήριο είναι οι τακτικές συστολές της μήτρας, η ρήξη του αμνιακού σάκου και η εκροή βλέννας από τον τράχηλο.
Οι συστολές Εμφανίζονται σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αλλά δεν πρέπει να συγχέονται με αυτές του τοκετού όταν δεν συνοδεύονται και από τα άλλα συμπτώματα. 'Όταν αρχίσει ο πραγματικός τοκετός, οι συστολές της μήτρας γίνονται επώδυνες και ρυθμικές. Στο πρόωρο στάδιο, η διάρκειά τους ξεκινάει από 30 και φτάνει τα 60 δευτερόλεπτα και έχουν μειούμενη συχνότητα 20 στα 5 λεπτά.
Ο ρυθμός τους ποικίλλει από γυναίκα σε γυναίκα, ενώ σε μερικές περιπτώσεις οι μητέρες δεν τις αντιλαμβάνονται πλήρως, παρά μόνο όταν η συχνότητά τους φτάνει τα 5 λεπτά. Στην ενεργό φάση του τοκετού οι συστολές διαρκούν 60-90 δευτερόλεπτα, ενώ μεταξύ τους μεσολαβούν περίπου 2-4 λεπτά. Οι ωδίνες είναι διαφορετικές σε κάθε μητέρα.
Στο πρώτο στάδιο μπορεί να έχετε την αίσθηση του πόνου της περιόδου ή να νιώθετε μικρούς πόνους στην πλάτη. Αλλες γυναίκες έχουν πολύ δυνατούς πόνους στην πλάτη ή νιώθουν ένα κύμα δυσφορίας σε όλη την κοιλιά. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων της εγκυμοσύνης, οι ορμόνες προετοιμάζουν τον τράχηλο για τον επερχόμενο τοκετό, Με τις συστολές, στο πρώτο στάδιο του τοκετού, επιμηκύνεται ο τράχηλος και λεπταίνουν τα τοιχώματά του, ενώ αργότερα συμβάλλουν στη διαστολή του, 'Έτσι, στο δεύτερο στάδιο, ο τράχηλος θα είναι τόσο ανοικτός ώστε, μαζί με τον κόλπο, να δημιουργήσει τον γεννητικό σωλήνα, δηλαδή το κανάλι μέσα από το οποίο θα γεννηθεί το μωρό σας.
Το σπάσιμο των νερών Οι μεμβράνες του αμνιακού σάκου σπάζουν απελευθερώνοντας το αμνιακό υγρό, που κυλάει με μικρή ή μεγαλύτερη ροή. Το σπάσιμο των νερών στο πρώτο στάδιο του τοκετού συμβαίνει σε μία στις δέκα γυναίκες, πρόκειται, δηλαδή, για την εξαίρεση και όχι για τον κανόνα. Το αμνιακό υγρό είναι ζεστό και έχει χαρακτηριστική οσμή. Μόλις διαπιστώσετε την εκροή του, πρέπει να πάτε στο μαιευτήριο. Αν δεν είστε σίγουρη ότι πρόκειται πραγματικά για τη ρήξη του αμνιακού σάκου, μπορείτε να πάτε ούτως ή άλλως στο μαιευτήριο, όπου θα σας κάνουν ένα απλό τεστ εμποτίζοντας ένα ειδικό χαρτί με αυτό το υγρό. Τα νερά μπορούν να σπάσουν και αργότερα κατά τη διάρκεια του τοκετού, αν και συνήθως αυτό συμβαίνει στο τέλος της πρώτης φάσης του τοκετού.
Η εκροή βλέννας από τον τράχηλο Για να προστατεύεται επαρκώς η μήτρα από τις μολύνσεις, ο τράχηλος είναι κλεισμένος από ένα στρώμα βλεννογόνου. Καθώς ο τράχηλος αρχίζει να λεπταίνει και να μαλακώνει πριν από τη γέννα, το στρώμα του βλεννογόνου αποβάλλεται. Η εκροή βλέννας από τον τράχηλο αποτελεί ένα από τα σημάδια του επικείμενου τοκετού, ο οποίος όμως μπορεί να καθυστερήσει ακόμη και δύο εβδομάδες από τη στιγμή που θα τη διαπιστώσετε.
ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ
Η εμπειρία του τοκετού είναι μοναδική για κάθε γυναίκα και η διάρκειά του δεν μπορεί να προβλεφθεί. Κατά μέσον όρο διαρκεί περίπου 12-14 ώρες για τις "πρωτάρες" μαμάδες και 7 ώρες για όσες έχουν ξαναγεννήσει. Τ ο πρώτο στάδιο του τοκετού περιλαμβάνει τρεις ξεχωριστές φάσεις:
1) Την προδρομική φάση του τοκετού, η οποία διαρκεί περισσότερο (περίπου 8 ώρες για τη γυναίκα που γίνεται μητέρα για πρώτη φορά), και κατά τη διάρκειά της η μήτρα γίνεται πιο μαλακή και οι συστολές συχνότερες,
2) την ενεργό φάση του τοκετού, κατά την οποία ο τράχηλος διαστέλλεται, με διάρκεια περίπου 3-5 ώρες, και,
3) την τελική φάση, η οποία διαρκεί λιγότερο (περίπου μία ώρα) και έχει μεγαλύτερη ένταση.
Το πρώτο στάδιο Αυτό το στάδιο περιλαμβάνει την έναρξη των συστολών και ολοκληρώνεται με την πλήρη διαστολή του τραχήλου. Διαρκεί αρκετές ώρες, και στην πρώτη φάση ο τράχηλος διαστέλλεται με ρυθμό περίπου ένα εκατοστό ανά ώρα, φτάνοντας τα 3-4 εκατοστά.
Οι συστολές διαρκούν περίπου 30-60 δευτερόλεπτα, με διαλείμματα που γίνονται όλο και συντομότερα. Πρόκειται για ήπιες συσπάσεις που αντιμετωπίζονται εύκολα. Πολλές γυναίκες τις παρομοιάζουν με κράμπες περιόδου, που γίνονται αισθητές χαμηλά στην πλάτη και την κοιλιακή χώρα.
Σε αυτή τη φάση, τα συναισθήματα της μητέρας είναι ανάμεικτα. Συνήθως νιώθει ευτυχισμένη που επιτέλους το παιδί της έρχεται στον κόσμο, αν και όσες γεννούν για πρώτη φορά μπορεί να διακατέχονται από φόβο και αγωνία. Παρ' όλο που οι περισσότερες από εσάς έχετε πολλή ενέργεια, για να αντεπεξέλθετε σης δυσκολίες καλό είναι να φάτε ελαφρά (π.χ. ένα τοστ), να πίνετε πολλά υγρά και να ξεκουράζεστε, ενώ μπορείτε ακόμη και να κοιμηθείτε για λίγη ώρα.
'Έχετε ακόμη τη δυνατότητα να εναλλάσσετε διαστήματα δραστηριότητας και ξεκούρασης, για παράδειγμα, να περπατήσετε λίγο και στη συνέχεια να κάνετε ένα ντους. Η διατήρηση της ενέργειάς σας είναι πολύτιμη, αφού η διάρκεια του τοκετού είναι άγνωστη και η διαδικασία μπορεί να κρατήσει περισσότερο από όσο έχετε υπολογίσει. Πολλές γυναίκες προτιμούν να μένουν στο σπίτι σε αυτή τη φάση, γιατί αισθάνονται πιο άνετα.
Μέχρι να πάτε στο μαιευτήριο, αφιερώστε χρόνο στον εαυτό σας: περπατήστε μέσα στο σπίτι, ακούστε μουσική, κάντε ένα χλιαρό vτους. 'Όταν οι συστολές γίνουν πιο έντονες, η σκέψη σας συγκεντρώνεται στα μηνύματα του ερχομού του μωρού σας: αλλάξτε στάσεις, περπατήστε, κινηθείτε, ώστε να βοηθήσετε τη γρήγορη εξέλιξή του τοκετού. Τώρα μπορεί να διαπιστώσετε ότι σας ανακουφίζει να αναπνέετε ρυθμικά, να χαλαρώνετε όπως μάθατε στα μαθήματα της Ψυχοπροφυλακτικής, αλλά και να δέχεστε τα χάδια και το απαλό μασάζ που σας κάνει ο σύντροφός σας.
Η παρουσία αγαπημένων προσώπων γύρω σας θα σας βοηθήσει να ηρεμήσετε, και το ζεστό οικογενειακό περιβάλλον θα τονώσει την αυτοπεποίθησή σας. Ένα μασάζ στους ώμους ή η προετοιμασία των τελευταίων λεπτομερειών θα σας βοηθήσει να χαλαρώσετε. Όσο προχωράει ο τοκετός, θα νιώθετε την ανάγκη για συνεχή και σταθερή συμπαράσταση, οπότε και θα ετοιμαστείτε για να πάτε στο μαιευτήριο.
Στην ενεργό φάση, όταν βρίσκεστε πια στο μαιευτήριο, η διαστολή του τραχήλου φτάνει σταδιακά μέχρι τα 8 εκατοστά, ενώ οι ωδίνες γίνονται συστηματικές και πιο έντονες: διαρκούν περίπου 60 δευτερόλεπτα, με μειούμενη συχνότητα από τα 5 στα 3 λεπτά.
Προσπαθήστε να χαλαρώσετε και να συγκεντρωθείτε κατά τη διάρκεια αυτών των συστολών, που τώρα είναι αρκετά επώδυνες. Αν δεν είστε κουρασμένη, σηκωθείτε και περπατήστε. Μπορείτε επίσης να αλλάζετε θέσεις συχνά, τουλάχιστον κάθε 30 λεπτά. Η όρθια και η καθιστή στάση είναι οι καλύτερες σ' αυτό το στάδιο του τοκετού. Σταδιακά, η εξέλιξη του τοκετού αποκτά σταθερό ρυθμό, και οι ασκήσεις αναπνοής διευκολύνουν πολύ κατά τη διάρκεια των συστολών . Η αναπνοή (εισπνοές και εκπνοές) έχει άμεση σχέση με την ικανότητά σας να χαλαρώνετε και να βιώνετε το ρυθμό του τοκετού.
Αν διαπιστώσετε ότι έχετε μεγάλη ένταση και πονάτε πολύ, ο καλύτερος τρόπος για να ηρεμήσετε είναι να πάρετε βαθιές αναπνοές. Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αναπνέετε κατά τη διάρκεια του τοκετού, και είναι βέβαιο ότι θα χρησιμοποιήσετε διαφορετικά... στυλ αναπνοών μέχρι να γεννήσετε το μωρό σας. Το πρώτο που πρέπει να κάνετε είναι να εντοπίσετε το ρυθμό της αναπνοής σας όταν είστε ήρεμη, και να προσπαθείτε να τον ακολουθείτε.
Στο πρώτο στάδιο του τοκετού αναπνέετε βαθιά στην αρχή και στο τέλος κάθε συστολής (εισπνέετε από τη μύτη και εκπνέετε από το στόμα).
Η συναισθηματική υποστήριξη είναι αναγκαία για κάθε μέλλουσα μητέρα, γι' αυτό, όσοι βρίσκονται δίπλα της θα πρέπει να την ενθαρρύνουν και να την υποστηρίζουν. Το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται θα πρέπει να έχει όσο το δυνατόν πιο ευχάριστη και ήρεμη ατμόσφαιρα.
Το πρώτο στάδιο ολοκληρώνεται με την τελική διαστολή του τραχήλου, λίγο πριν το μωρό αρχίσει να κινείται προς τα έξω. Πρόκειται για μια μικρή σε διάρκεια (15-60 λεπτά) αλλά ιδιαίτερα έντονη φάση, κατά την οποία ο τράχηλος διαστέλλεται από τα 8 στα 10 εκατοστά.
Οι συστολές γίνονται δυνατές και επώδυνες, οι ωδίνες διαρκούν περίπου 60-90 δευτερόλεπτα κάθε φορά και έρχονται κάθε 2-3 λεπτά, αφήνοντας λίγο χρόνο για ξεκούραση στη μητέρα. Στο διάστημα αυτό είναι απαραίτητη η αυτοσυγκέντρωση: έτσι θα λειτουργήσετε καλύτερα χρησιμοποιώντας την αναπνοή σας, τη φωνή σας (αν σας βοηθάει) και το ρυθμό του σώματός σας, με την καθοδήγηση του γιατρού ή της μαίας.
Είναι πολύ πιθανό να γίνετε ευέξαπτη και ευαίσθητη, να τρέμετε, να νιώθετε ξαφνικά ζέστη ή κρύο, να έχετε ναυτία και ευμετάβλητα συναισθήματα. Αν ακόμα δεν έχουν σπάσει τα νερά, το πιθανότερο είναι ότι θα συμβεί σε αυτό το στάδιο. Στο μεταξύ, θα αρχίσετε να νιώθετε την ανάγκη να σπρώξετε, καθώς το παιδί αρχίζει να κινείται προς τα έξω μέσα από τον τράχηλο και τον κόλπο.
Το δεύτερο στάδιο Ο τράχηλος έχει διαστολή 10 εκατοστών και η μητέρα αρχίζει να σπρώχνει το παιδί προς τα κάτω, ενώ οι ωδίνες έχουν πια γίνει πολύ έντονες (διαρκούν περίπου 1 λεπτό και έχουν συχνότητα κάθε 2-3 λεπτά). Σ' αυτή τη φάση μπορείτε να παίρνετε πιο ελαφριές και κοφτές αναπνοές, εισπνέοντας και εκπνέοντας από το στόμα. Στα ενδιάμεσα διαστήματα μπορείτε να παίρνετε μερικές ήρεμες βαθιές αναπνοές. 'Όταν οι ωδίνες αρχίσουν να έρχονται κάθε λεπτό, για να αποφύγετε την εξώθηση σε λάθος στιγμή, πάρτε μικρές κοφτές αναπνοές και, όταν περνάει ο πόνος, αναπνέετε βαθιά. 'Όταν θέλετε να σπρώξετε, πάρτε μια βαθιά ανάσα και κρατήστε τη μέχρι το τέλος της προσπάθειας.
Η εξώθηση είναι μια διαδικασία που βασίζεται περισσότερο στο ένστικτο παρά σε όσα έχετε μάθει ή διαβάσει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Απαιτεί την ενεργό συμμετοχή σας και τη συνεργασία σας με το γιατρό, ενώ είναι και το διάστημα που θα νιώθετε τη μεγαλύτερη ένταση. Χαλαρώστε όσο μπορείτε, ακούστε τις οδηγίες του γιατρού ή της μαίας σας, και κάντε αυτό που σας υπαγορεύει η φύση. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι σπρώχνετε όταν... δεν μπορείτε να κάνετε αλλιώς! Με άλλα λόγια, καθώς το μωρό κατεβαίνει, θα νιώθετε επιτακτική ανάγκη να σπρώξετε, ανάγκη την οποία προκαλεί το κεφάλι του μωρού που πιέζει το κάτω τμήμα της πυέλου.
Την ίδια ώρα αποκτάτε μεγάλη διαύγεια και αισιοδοξία, καθώς πλησιάζει η ώρα που θα αντικρίσετε το μωρό σας. Η ξεκούραση στα σύντομα διαστήματα ανάμεσα στις συσπάσεις είναι αναγκαία. Σε αυτό το διάστημα, προσπαθήστε να χαλαρώνετε την περιοχή του περινέου. Αυτή η φάση μπορεί να διαρκέσει από 15 λεπτά μέχρι και αρκετή ώρα. Αν ο τοκετός εξελίσσεται με αργούς ρυθμούς, η αλλαγή θέσεων είναι μια λύση που ανακουφίζει. Καθιστή, ανακούρκουδα, ξαπλωμένη στο πλάι ή στα γόνατα, είναι μερικές στάσεις που μπορείτε να επιλέξετε.
Λίγο πριν γεννηθεί το μωρό, μπορεί να νιώσετε ένα αίσθημα πίεσης και καψίματος στη γεννητική περιοχή -βέβαιο σημάδι ότι το κεφάλι του μωρού βγαίνει και ότι το τέλος του τοκετού πλησιάζει. Μόλις εμφανιστεί το κεφαλάκι, ο τοκετός έχει, ουσιαστικά, τελειώσει. Το υπόλοιπο σώμα του μωρού θα γλιστρήσει εύκολα στα χέρια του γιατρού και θα αντικρίσετε, επιτέλους, το νέο μέλος της οικογένειάς σας.
Το τρίτο στάδιο Είναι το συντομότερο στάδιο και διαρκεί 20-30 λεπτά. Ο ομφάλιος λώρος κόβεται και το μωρό τοποθετείται στην κοιλιά της μητέρας, που, καθώς το αγκαλιάζει για πρώτη φορά, νιώθει έντονα συναισθήματα: ενθουσιασμό, χαρά, δέος και ανακούφιση που έφερε σε πέρας τη γέννησή του.
Δέκα, περίπου, λεπτά αργότερα, ο πλακούντας θα αποκολληθεί από τα τοιχώματα της μήτρας, η οποία θα αρχίσει να συστέλλεται ξανά μέχρι την τελική αποβολή του πλακούντα και όλων των μεμβρανών που έχουν μείνει από την εγκυμοσύνη.
Ο γιατρός σας θα φροντίσει για τις υπόλοιπες λεπτομέρειες. Θα εξετάσει τον πλακούντα -μήπως δεν είναι ακέραιος- και τον ομφάλιο λώρο, θα κάνει ράμματα στα σχισίματα που έχουν προκληθεί στον κόλπο, καθώς και στην επισειοτομή, αν έχει γίνει.
Παράλληλα, θα ελέγξει αν η αιμορραγία από την αποκόλληση του πλακούντα σταματάει. Συχνά, τοποθετούνται στο περίνεο κρύες κομπρέσες, για να μειώσουν το πρήξιμο και να ανακουφίσουν την περιοχή. Η δική σας προσοχή θα είναι, βέβαια, στραμμένη στο μωρό σας και το πιθανότερο είναι ότι δεν θα προσέχετε όσα γίνονται σε αυτό το στάδιο. Η μήτρα σε αυτή τη φάση είναι σκληρή, και ουσιαστικά έχετε μπει στην περίοδο προσαρμογής του σώματός σας μετά τον τοκετό.
(healthierworld)
