Νέα γενιά αντιδραστήρων υπόσχεται ασφάλεια, οικονομία και λιγότερα απόβλητα
Καθώς η πυρηνική ενέργεια κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος στην κοινή γνώμη, τα σχέδια για μια νέα γενιά πυρηνικών αντιδραστήρων υπόσχονται μεγαλύτερη ασφάλεια, μικρότερο κόστος και λιγότερα απόβλητα. Ακόμη και με αυτές τις υποσχέσεις, πάντως, οι επιφυλάξεις δεν λείπουν.
Η μεταστροφή της κοινής γνώμης σε λιγότερο από μια δεκαετία είναι εντυπωσιακή: Το 2001 το 46% των πολιτών στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν υπέρ της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας και το 48% κατά. Οκτώ χρόνια αργότερα, θετικά διάκειται το 59% και αρνητικά μόλις το 37%. Αφήνοντας το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνόμπιλ στο παρελθόν, η κοινή γνώμη έχει αρχίσει να πείθεται ότι η πυρηνική ενέργεια μπορεί να αποτελέσει μια αξιόπιστη λύση στο πρόβλημα των κλιματικών αλλαγών και της ενεργειακής εξάρτησης από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. «Η εποχή αυτή είναι συναρπαστική για την πυρηνική ενέργεια», δηλώνει στη «Wall Street Journal» ο Ρικάρντο Στζίλαρβτ, διευθυντής του Τμήματος Πυρηνικής Επιστήμης και Μηχανικής στο Εθνικό Εργαστήριο του Αϊντάχο. «Υπάρχουν πολλές επιλογές που έχουμε στη διάθεσή μας», προσθέτει. Οι επιλογές αυτές αφορούν την ασφάλεια, το κόστος, αλλά και την παραγωγή των αποβλήτων. Οι ειδικοί επιχειρούν να μειώσουν τις πιθανότητες ατυχήματος δημιουργώντας αυτόματα συστήματα ασφαλείας και μειώνοντας τα λογισμικά που απαιτούνται για να κλείσει ένας αντιδραστήρας σε περίπτωση ανάγκης. Σε άλλα σχέδια προβλέπεται η μείωση του κόστους με την προκατασκευή τμημάτων του αντιδραστήρα ή την παραγωγή περισσότερης ενέργειας από το ουράνιο, γεγονός που θα έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή λιγότερων αποβλήτων. Εκτιμάται επίσης ότι η διάρκεια ζωής των νέων αντιδραστήρων θα είναι πολύ μεγαλύτερη από τα 40 χρόνια που έχουν σχεδιαστεί να λειτουργούν οι υπάρχοντες αντιδραστήρες.
Ο λαβύρινθος
Οι πρώτοι αντιδραστήρες τρίτης γενιάς δεν αναμένεται να είναι έτοιμοι πριν από το 2012. Συνολικά 34 χώρες που χρησιμοποιούν πυρηνική ενέργεια επιλέγουν για το πυρηνικό τους μέλλον αυτούς τους αντιδραστήρες, ενώ μόνο η Κίνα εξακολουθεί να κατασκευάζει αντιδραστήρες δεύτερης γενιάς, παρά τις ενστάσεις που διατυπώνονται για την ασφάλειά τους. Η σημερινή γενιά των αντιδραστήρων είναι φορτωμένη με έναν λαβύρινθο από εφεδρικούς κινητήρες, αντλίες, βαλβίδες και συστήματα ελέγχου που πρέπει να ενεργοποιηθούν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Το στοίχημα για την τρίτη γενιά βρίσκεται στην «απλότητα»: λιγότερα συστήματα που απαιτούν έλεγχο και λιγότερα συστήματα που θα προκαλέσουν κίνδυνο σε περίπτωση που τεθούν εκτός λειτουργίας. Ένα άλλο ζήτημα που απασχολεί τους ερευνητές είναι οι τρομοκρατικές επιθέσεις. Γαλλικό σχέδιο για αντιδραστήρες τρίτης γενιάς προβλέπει την κατασκευή διπλού τείχους προστασίας και την ενίσχυση του αντιδραστήρα με τέσσερα συστήματα ενεργητικής και παθητικής ασφάλειας.
Τα κατάλοιπα
Όπως πάντως σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα, ακόμη και αν έχουν λυθεί κάποια προβλήματα του παρελθόντος, το κόστος κατασκευής παραμένει υψηλό σε σχέση με τους σταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας και το ζήτημα της αποθήκευσης των πυρηνικών αποβλήτων δισεπίλυτο. Καμία χώρα μέχρι σήμερα δεν έχει κατασκευάσει μια μόνιμη «χωματερή» πυρηνικών αποβλήτων, ενώ το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει ο έλεγχος των αποβλήτων: οι σημερινοί αντιδραστήρες συλλαμβάνουν μόνο το 5% της χρήσιμης ενέργειας που περιέχεται στο ουράνιο, κάτι που σημαίνει ότι παράγονται πολλά ραδιενεργά κατάλοιπα. Αν και στα σχέδια των αντιδραστήρων τρίτης γενιάς προβλέπεται η παραγωγή λιγότερων αποβλήτων, το πρόβλημα παραμένει. Μια λύση θα μπορούσε να βρίσκεται στους λεγόμενους «γρήγορους αντιδραστήρες», οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί για να καίνε νωρίτερα τα καύσιμα που χρησιμοποιούν. Οι σκεπτικιστές υπενθυμίζουν, πάντως, ότι στις ΗΠΑ το σχέδιο κατασκευής γρήγορων αντιδραστήρων εγκαταλείφθηκε εξαιτίας των τεχνικών εμποδίων που παρουσιάστηκαν και του υψηλού κόστους κατασκευής.
