Σε ένα σταυροδρόμι και χωνευτήρι πολιτισμών, εδώ όπου σμίγουν τρία πελάγη, το Ιόνιο, το Κρητικό και το Αιγαίο, τα Κύθηρα - γεμάτα από δεκάδες πανέμορφα χωριά- στέκονται σε έναν κόσμο από τις μνήμες της Παλαιόχωρας, το Κάστρο της Χώρας, το Καστέλο του Αβλέμονα, τη σιωπή στα ερείπια της Κάτω Χώρας και τη δόξα της Μυρτιδιώτισσας
Η Χώρα των Κυθήρων διαφέρει από μια κυκλαδίτικη πρωτεύουσα: είναι Επτανήσια! Ωστόσο, η αιγαιοπελαγίτικη αρχιτεκτονική της μπλέκεται με κρητικά και βενετσιάνικα στοιχεία, ενώ οι δρόμοι της παίρνουν το κίτρινο χρώμα από τα στεφάνια και τα μπουκέτα της σεμπρεβίβας στα μαγαζιά του δρόμου.
Στα νότια του νησιού η πρωτεύουσα είναι γεμάτη από αρχοντικά και κατοικίες παλαιών ευγενών, ενετικά κτίρια και πολλά ακόμη που χτίστηκαν επί Αγγλοκρατίας. Στην κεντρική πλατεία θα βρείτε το δημαρχείο, τράπεζες και πολλά μαγαζιά. Και μετά θα αφεθείτε στις συνοικίες- την Αγία Άννα, τους Τρούλους, το Πέρα Χωριό, το Κονοστάσι, τα Σφακιανά για να καταλήξετε στην έξοδο, στο Μπελβεντέρε με θέα στο Κάστρο, το Καψάλι και το Μέσα Βούργο, τον μεσαιωνικό οικισμό που απλώνεται κάτω από το Κάστρο της Χώρας.
Όλοι οι... δρόμοι οδηγούν στο Κάστρο που κρέμεται πάνω στον βράχο. Η « Φορτέτσα » θεμελιώθηκε πάνω σε ένα φυσικό οχυρό κατά τον 13ο αι. και το μεγαλύτερο τμήμα της χτίστηκε το 1503 από τους Βενετούς. Στην είσοδο του φρουρίου θα δείτε τις φυλακές, έπειτα την εκκλησία του Παντοκράτορα και πιο πάνω τον ναό του Αγ. Ιωάννη του Προδρόμου . Αφήνοντας πίσω σας τη θέα της Χώρας, ανεβαίνετε για το παλάτι του Προβλεπτή, έδρα του διοικητή του νησιού την εποχή της Ενετοκρατίας, όπου στεγάζεται το Ιστορικό Αρχείο Κυθήρων, με αρχεία από τον 16ο αι. Στην πλατεία του Διοικητηρίου βρίσκεται η Παναγιά η Μυρτιδιώτισσα, δίπλα η Παναγία Ορφανή και στη μέση μια πελώρια στέρνα της βενετικής περιόδου.
Το Καψάλι
Στα νότια του νησιού, δύο κόλποι, κάτω από το πευκοδάσος και στο κέντρο ο Φάρος και το μικρό εκκλησάκι. Η πέτρινη γέφυρα οδηγεί στο επίνειο της Χώρας, όπου μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ΄80 ήταν το σύγχρονο λιμάνι των Κυθήρων. Είναι το τουριστικό κέντρο του νησιού και έχει ενοικιαζόμενα δωμάτια, ξενοδοχεία, εστιατόρια, καφέ, όλα σε ανθρώπινη κλίμακα. Στη μία άκρη είναι το υδραγωγείο και στην άλλη το λοιμοκαθαρτήριο από την περίοδο που το Καψάλι ήταν λιμάνι επί Αγγλοκρατίας. Στην είσοδο του χωριού, κατευθυνόμενοι προς τα αριστερά θα οδηγηθείτε στο μικρό, υπέροχο εκκλησάκι του Αγ. Ιωάννη Εν Κρημνώ, χτισμένο πάνω στον βράχο σε μια μικρή σπηλιά. Από το δημοτικό κάμπινγκ ξεκινά ο δύσκολος χωματόδρομος που οδηγεί στο μοναστήρι.
Ερημικές, πολύβουες, με βότσαλο και με άμμο, οι παραλίες του νησιού καλύπτουν όλες τις προτιμήσεις.
Οι περισσότερες δεν είναι οργανωμένες και θα χρειαστεί να διανύσετε αρκετά χιλιόμετρα από τον κεντρικό δρόμο, να οδηγήσετε σε βατούς χωματόδρομους, χωρίς να ταλαιπωρηθείτε ιδιαίτερα
Φάρος Μουδαρίου: Εντυπωσιακός, δυσπρόσιτος, στο βορειότερο σημείο του νησιού, στο ακρωτήρι Σπαθί, ο φάρος κρύβει ένα μυστικό που τον καθιστά ξεχωριστό: τα κρύσταλλά του, που παλιά περιστρέφονταν και ταξίδευαν μακριά τη φλόγα πετρελαίου. Με ύψος 25 μέτρα είναι από τους μεγαλύτερους που έχτισαν οι Άγγλοι στην Ελλάδα. Δίπλα βρίσκεται το «σηματορείο» που ενημέρωνε τα διερχόμενα πλοία με σημαίες. Για να φτάσετε σε αυτόν από το χωριό του Καραβά, μετά τις πηγές του Αμιργαλή, θα συνεχίσετε σε δύσκολο χωματόδρομο (μετά γίνεται τσιμεντόδρομος) για την παραλία του Αγίου Νικολάου και θα στρίψετε δεξιά για τον φάρο. Θα περπατήσετε περίπου 15΄ και θα φτάσετε. Προορισμός αντάξιος του κόπου σας.
Καψάλι: Μισή με βότσαλο, μισή με άμμο, με θέα στο κάστρο της Χώρας ψηλά και τον βράχο της Χύτρας απέναντι. Ομπρέλες, ξαπλώστρες, ποδήλατα θαλάσσης και άφθονες ταβέρνες και καφετέριες.
Σπαραγαρίο: Θα τη βρείτε απέναντι από το Καψάλι, κάτω από το κάστρο της Χώρας. Η πρόσβαση; Με ποδήλατο θαλάσσης, ακόμη και με κολύμπι.
Καλαδί: Το σήμα κατατεθέν του νησιού. Σχετικά μικρή με βότσαλο σε όλο το μήκος της και καταπράσινα νερά. Αν έρχεστε από νότια θα στρίψετε προς Άγιο Μηνά, θα περάσετε τα Φράτσια και θα στρίψετε δεξιά για Παλαιόπολη. Στη γέφυρα που θα συναντήσετε θα πάτε δεξιά και 2 χλμ. στρωτού χωματόδρομου θα σας οδηγήσουν στην αρχή των 60 σκαλοπατιών. Περνώντας με κολύμπι τον τρύπιο βράχο στη δυτική πλευρά θα φτάσετε στη Βλυχάδα.
Καλάμι: Άγνωστη, ακόμη και στους χάρτες, ήσυχη και μαγευτική με πράσινα νερά και λευκό βότσαλο. Από το μοναστήρι της Παναγίας της Ορφανής, ο χωματόδρομος σταματά και αρχίζει πεζοπορία 15 λεπτών.
Φυρή Άμμος (Καλάμου): Η κόκκινη παραλία από το χρώμα των βράχων, στα νοτιοανατολικά του νησιού, είναι διάσημη. Ψιλό πολύχρωμο βότσαλο, βαθιά νερά, ατελείωτη σε έκταση. Αν και δυσπρόσιτη είναι από τις πιο πολυσύχναστες.
Από τον Κάλαμο ακολουθείτε τον δρόμο και στη διχάλα στρίβετε δεξιά και πλάι στη χαράδρα θα ακολουθήσετε τον δύσκολο αρχικά χωματόδρομο και μετά τον κατηφορικό τσιμεντόδρομο. Διακόφτι: Το λιμάνι του νησιού. Αποτελεί μία από τις ωραιότερες αμμουδιές, τη μοναδική με ψιλή άμμο. Ρηχά τιρκουάζ νερά, λίγες και καλές ψαροταβέρνες και απέναντι το ναυάγιο «Νordland».
Μελιδόνι: Ο μύθος λέει πως εδώ συναντήθηκαν ο Πάρις και η ωραία Ελένη. Μικρός κόλπος με ομπρέλες και καντίνα με μουσική. Ψιλή άμμος, πεντακάθαρα νερά, υπέροχο ηλιοβασίλεμα. Για τα δεδομένα του Τσιρίγου είναι η κοσμική παραλία του νησιού. Από τον Δρυμώνα περνάτε το μοναστήρι του Αγία Κοσμά και τα τελευταία χιλιόμετρα είναι βατός χωματόδρομος.
Χαλκός: Οργανωμένη, βοτσαλωτή, από τις πιο φημισμένες και πολύβουες του νησιού. Περνάτε τον Κάλαμο και τα τελευταία χιλιόμετρα είναι ήπιος χωματόδρομος.
Πλατιά Άμμος: Μεγάλη, απομακρυσμένη, στο βορειότερο τμήμα, στον Καραβά. Βότσαλο, άμμος και ταβέρνες κοντά.
Αγία Πελαγία: Κατά μήκος του ομώνυμου χωριού με ψιλή άμμο. Εδώ θα βρείτε καφέ, εστιατόρια και το τουρνουά Βeach Volley.
Κομπονάδα: Ανάμεσα στο Καλαδί και τη Φυρή Άμμο του Καλάμου, από τις πιο άγριες παραλίες. Μεγάλα βότσαλα, βαθιά και ανοιχτή προς το πέλαγος. Από τα Τραβασαριάνικα ακολουθείτε τις πινακίδες.
Φυρή Άμμος (Αγίας Πελαγίας): Στη σκιά της γνωστής Φυρής (του Καλάμου), βρίσκεται στο τέλος της Αγίας Πελαγίας. Ψιλό κατακόκκινο βότσαλο. Λίγο πριν από την είσοδο του χωριού στρίβετε δεξιά και έπειτα από περίπου 1 χλμ. ασφάλτινου και χωμάτινου δρόμου βρίσκετε την παραλία στα αριστερά σας.
Καλαμίτσι: Μεγάλες πέτρες και λίμνη που περιβάλλεται από απόκρημνα θεόρατα βράχια στην πίσω πλευρά της, όπου καταλήγει το ομώνυμο φαράγγι.
Λυκοδήμου: Βοτσαλωτή, φημίζεται για τα ηλιοβασιλέματά της. Σήμα κατατεθέν της είναι μια σπηλιά στο μέσον της παραλίας. Εύκολη πρόσβαση από τα Λογοθετιάνικα.
Άγιος Λευτέρης: Μικρή, άγρια με βότσαλο, δίπλα στην παραλία του Λυκοδήμου.
Φούρνοι: Μικρή, ήσυχη, στα βορειανατολικά του νησιού, με βοτσαλάκι και άμμο.
Παλαιόπολη: Η μεγαλύτερη παραλία του νησιού με βότσαλο. Στη δεξιά μεριά, στην περιοχή της αρχαίας Σκάνδειας, θα κολυμπήσετε με θέα τα «τρυπητά» βράχια της. Κολυμπώντας, μπορείτε να περάσετε στην παραλία δίπλα.
